Ceneria logo
 

Strona główna   »  
Testeria   »  

Raki - poradnik dla kupujących

Rodzaje raków

Podział raków ze względu na zastosowanie:

- turystyczne, w których przednia para zębów ustawiona jest płaską stroną (poziomo) do podłoża, a druga para zębów pod kątem prostym do podeszwy buta.
- wspinaczkowe z dwoma przednimi zębami pionowymi, zaopatrzonymi na spodniej powierzchni w ząbki i ustawionymi pod kątem ostrym do podłoża. Druga para zębów skierowana ku przodowi.
- ogólnoalpinistyczne czyli pośrednie pomiędzy powyższymi, z pierwszą parą poziomą, ale drugą ustawioną do przodu lub z pierwszą parą o przekroju litery T (pionowa dolna część zęba lepiej "siada" w lodzie, natomiast pozioma górna daje większą stabilizację w miękkim śniegu).

Podział raków ze względu na zastosowanie

Podział raków ze względu na mocowanie do buta:

- klasyczne paskowe - praktycznie wychodzą już z użycia. Zamocowanie za pomocą systemu pasków. Nadają się praktycznie do każdego buta, ale bardzo niewygodne w użyciu (skomplikowane zakładanie - wymaga dwóch rąk, trudne do zrobienia w rękawicach, paski i sprzączki często zamarzają, przez co je również trudno zdjąć) i niestabilne na bucie - nadają się jedynie do łatwego trekingu.
- koszykowe - zastąpiły raki paskowe. Również nadają się do każdego buta, ale są o wiele bardziej przyjazne w użytkowaniu.
- automaty - możliwe do zamocowania jedynie na butach posiadających specjalne rowki z przodu i z tyłu, bardzo stabilne na bucie. Występują dwa typy mocowania - najczęstszy typu wiązania narciarskiego oraz opracowany przez Petzla Charlet Mooser - typ side lock. Osobiście polecam ten pierwszy - wygodniejszy.
- półautomaty - możliwe do zamocowania jedynie na butach posiadających z tyłu odpowiedni rowek. Dobre pólautomaty "siedzą" podobnie na bucie stabilnie jak automaty. Z tyłu posiadają zapięcie identyczne jak automaty, przód buta opiera się o dwa bolce, do których zamocowany jest albo koszyk, albo paski.


Podział raków ze względu na mocowanie do buta

Podział raków ze względu na budowę:

- przegubowe - znakomita większość raków. Przednia i tylna część raka połączona jest za pomocą ruchomej płytki (łącznika), co daje możliwość częściowego odkształcania ("zginania") raka na miększym (skórzanym) obuwiu.
- sztywne - jednoczęściowe, nadające się do zamocowania jedynie na skorupach. Są to wysoce techniczne raki do wyczynowego wspinania.

Podział raków ze względu na budowę

Jakie raki wybrać?


Jeśli planujesz tylko łatwe trasy trekingowe czyli po stokach o nastromieniu maksymalnie 45 stopni, bez skalnych odcinków, krótko mówiąc planujesz wycieczki jedynie w Tatry Zachodnie - turystyczne raki paskowe/koszykowe w zupełności wystarczą. Jeśli jednak planujesz ambitne trasy trekingowe, po stromych stokach i śnieżno-skalnych graniach, takich jak w Tatrach Wysokich, polecam zaopatrzenie się w raki ogólnoalpinistyczne, automatyczne lub dobre pólautomaty. Bardziej "techniczne" ustawienie zębów pozwala na bezpieczniejsze pokonywanie stromych i twardych stoków, podobnie jak lepsze zamocowanie na bucie.

Pamiętaj, że raków nie zmienia się zbyt często - przy bardzo intensywnym używaniu co 3-4 lata, przy rzadkim jedne starczą na ładnych kilka lat. Dlatego dobrze jest już na wstępie określić jaki rodzaj turystyki będziesz uprawiać w przyszłości.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie?

- ilość zębów - optymalna liczba to 12.
- podkładki antisnow - zapobiegają przylepianiu się śniegu do raków. Do niektórych raków trzeba je dokupić osobno. Nie należy jednak oczekiwać cudów - mokry śnieg lepi się do nich równie dobrze jak do gołych raków. Należy się jednak wtedy zastanowić czy w ogóle jest sens w takich warunkach zakładać raki.
- łatwość regulacji raków - reguluje się długość raków, a w automatach i półautomatach dodatkowo siłę docisku tylnego zapięcia. Zwykle raki ustawia się raz na początku ich użytkowania i ewentualnie zmienia przy zakupie nowego obuwia. Jednak czasem trzeba coś podregulować już w górach. Dobrze mieć wtedy raki, do których nie trzeba śrubokręta.
- możliwość wymiany części - szczególnie przednich zębów, które najszybciej się zużywają.

Autor: Ula i Mariusz Kupiec

Dokończenie artykułu i więcej informacji o użytkowaniu raków na www.e-gory.pl.